Kopzorgen.

Vorige woensdag had ons Instituut een gespreksnamiddag georganiseerd met een Amerikaans instituut. We zouden in kleine groepjes discussiëren over islam en hoe onze verschillende culturen de islam ervaren. Eén van de punten waarover we discussieerden was de hoofddoek. Ik volg het nieuws in België niet echt goed, maar heb wel gehoord dat er in verschillende scholen een hoofddoekenverbod is gekomen.

In Egypte loopt de meerderhied van de vrouwen rond met een hoofddoek (higaab), sommigen zelfs met een burka-achtige hoofddoek waar enkel maar de ogen zichtbaar zijn (nigaab). Overlaatst zag ik een vrouw die zelfs geen gaten voor haar ogen had maar er hing gewoon een doek voor. Ook hier woedt er een debat over de hoofddoek. Gaat de nigaab niet te ver? Vroeger was Egypte immers veel liberaler, maar omdat er veel Egyptenaren naar de Golfstaten gaan om te werken en daar veel fundamenteler worden is er ook hier een tendens naar fundamentalisme ontstaan. Higaabs worden daar gedragen door de elite.
De higaab kan ook wel leiden tot grappige situaties. Een jongen die graag bij zijn vriendin wou zijn, maar niet in de vrouwenstudentenhuizen mocht, trok een nijaab aan om zo verdoken toch bij zijn vriendin te kunnen zijn. Ik denk dat ze soms zelfs in moskees checken of je nu wel degelijk een vrouw bent en en geen man die stiekem naar de vrouwen komt kijken (vraag me niet hoe ze het doen). Persoonlijk ben ik ook tegen de nigaab.

Maar over de higaab vind ik het een stuk moeilijker om een persoonlijke mening te vormen. Zowel higaab als nigaab zijn niet door de Koran bepaald, maar eerder cultureel. Is de keuze aan de vrouw om te belissen of ze een higaab draagt? Langs de ene kant ja, als ze dat wil, waarom niet? Maar waarom wil ze het? Tijdens ons debat met de Amerikanen kwamen er verschillende argumenten naar boven. Egypte is een land met grote verschillen tussen rijk en arm. De hoofddoek komt vooral bij de armere klassen voor. Niemand wil zich graag voor doen als arm en iedereen wil respect krijgen. Maar als je de dure kleren niet kan veroorloven, is het nu eenmaal makkelijker om een zwart sober kleed aan te doen en gesluierd rond te lopen (en ook niet naar de dure kapper te gaan). Je krijgt dan respect omdat je een vrome moslima bent in plaats van dat je respect krijgt omdat je rijk bent.
De hijaab is ook een teken van vroomheid. Maar is dat uiterlijke schijn? Aysha is vromer dan Zeinab omdat ze een hoofddoek draag. Myriam is dan weer vromer dan Zeinab omdat ze een nigaab draagt. Fareeda is dan weer vromer dan Myriam omdat ze een nigaab draagt maar ook handschoenen draagt zodat ook haar handen niet zichtbaar zijn. Zal er niet altijd wel iets als vromer beschouwd worden?
Anderen dragen de hoofddoek dan weer om niet lastig gevallen worden door mannen. Maar helpt dit wel? Is het daarenboven ook niet erg dat een vrouw zich moet bedekken omdat dat haar meer bewegingsvrijheid geeft?
Maar mag het dan verboden worden dat vrouwen hun hoofddoek dragen als ze dat echt willen? Ook hier heeft de Amerikaanse Universiteit geprobeerd de hoofddoek te verbieden maar heeft het gerecht dat verbod vernietigd.

We geraakten er niet echt uit. Een echte duidelijke oplossing is er niet echt, meenden we, de hoofddoek is geen kwestie die met één regel verboden kan worden .